هرمز اردشیر به حال خود رها شده است!

حمیدرضا فرخ‌احمدی در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) در خوزستان اظهار کرد: بقایای این شهر که در منطقه‌های کنونی عامری، آسیه‌آباد، حصیرآباد و خرم کوشک اهواز واقع شده از زمان ثبت آن تاکنون شاهد هیچ گونه برنامه پژوهشی نبوده است.
او بیان کرد: متاسفانه عملیات حفاری شرکت‌ها در این مناطق شبانه و به صورت پنهانی انجام می‌گیرد به طوری که دوستداران میراث فرهنگی به موقع از ماجرا مطلع نمی‌شوند و آثار تاریخی یافت شده یا خُرد شده و یا در جای دیگری دفن می‌شوند.
وی خاطرنشان کرد: اخیرا سازمان میراث فرهنگی خوزستان پروژه آب‌رسانی به شهرک خرم کوشک را به دلیل کشف آثار مختلف تاریخی مانند کاسه و کوزه متوقف کرده اما تاکنون هیچ کار پژوهشی در آن منطقه انجام نداده است.
این باستان‌شناس بر این باور است که این قبیل حفاری‌ها و بی‌توجهی‌ها به آثار تاریخی باعث از بین رفتن هویت و شناسنامه شهر اهواز می‌شوند.
فرخ‌احمدی تاکید کرد: برای حل این مشکل دیرینه سازمان میراث فرهنگی کشور و یا پژوهشکده باستان‌شناسی باید با کمک گرفتن از یک هیات کاوش قوی و تخصیص بودجه‌ای مناسب آثار تاریخی را بیرون آورده و در معرض دید عموم بگذارند چراکه سازمان میراث فرهنگی خوزستان اعتبار و بازوهای قانونی قوی در اختیار ندارد.

تپه باستانی آسیه آباد اهواز مورد هجوم بیل‌های میکانیکی تعاونی مسکن قرار گرفت

پس از پیگیری‌های انجمن دوستداران میراث فرهنگی تاریانا خوزستان در خصوص ثبت و جلوگیری از تخریب روز افزون تپه ساسانی آسیه آباد در اهواز ، بولدوزرهای یک شرکت احداث مسکن از روز شنبه دوم آبان اقدام به تسطیح کردن عرصه باستانی و تپه نموده اند.
سخنگوی انجمن دوستداران میراث فرهنگی تاریانا خوزستان با اعلام این مطلب گفت: تپه وسیع باستانی آسیه آباد که مردم محلی به آن بی سیم می گویند از سال‌ها پیش به دلیل عبور ۲جاده فرعی ، نصب دکل‌های مخابراتی، ساخت خانه، ساخت بازارچه در حال تخریب مدام است.
مجتبی گهستونی افزود: نصب تابلو یک مجتمع مسکونی توسط شرکتی به نام "تعاونی خانه گستر محراب جنوب" که احتمالا متعلق به سازمان آب و برق خوزستان می باشد در سال جاری صورت گرفته و برای ساخت مجتمع‌های مسکونی بر روی این محوطه باستانی هیچ استعلامی از سازمان میراث فرهنگی انجام نشده و سازمان میراث فرهنگی خوزستان هم برای ثبت و مراقبت از این محوطه باستانی هیچ اقدامی انجام نداده است. مردم ساکن در منطقه هم ضمن آنکه تپه را به محل تجمع زباله‌ها تبدیل کرده اند از خاک آن برداشت می نمایند به گونه یی که هم اکنون این تپه وسیع در وضعیت مضطربی به سر می برد.
وی بیان کرد: اوایل سال جاری بعد از درخواست انجمن دوستداران میراث فرهنگی تاریانا خوزستان برای نجات بخشی و ثبت این تپه همراه با مسئول واحد پژوهشی و یکی از کارشناسان باستان شناس سازمان میراث فرهنگی خوزستان به آسیه آباد مراجعه نموده و از نزدیک آجرهای ۳۰ در ۳۰ ، سفالها ، سنگ فرش‌های آجری، شیشه‌های زینتی و... را مشاهده نمودیم. در تماس‌های بعدی از فرماندهی یگان حفاظت و معاون میراث فرهنگی سازمان درخواست نمودیم که برای ثبت و حفاظت از این تپه چاره یی بیندیشند.
دبیر انجمن دوستداران میراث فرهنگی تاریانا خوزستان اظهار داشت: خوشبختانه در بازدید اولیه کارشناسان پس از مشاهده آجر، سفال،سنگ فرش، و شیشه باستانی بودن آن تایید شد . این تپه در حال حاضر بیش از ۱۰ هکتار وسعت دارد و بخش اعظمی از آن تخریب گشته است. در حال حاضر تاسیسات مخابراتی ملی حفاری، منازل مسکونی، انبار برق منطقه یی و تعدادی مغازه این تپه را احاطه نموده اند.
مجتبی گهستونی افزود: این تپه باستانی که با هر بار تخریب و یا بارندگی حجم عظیمی از سفال از آن بیرون می زند در فاصله یک کیلومتری میدان دروازه ، مکانی که در سال ۸۶ درمسیر قطار شهری ، جایی که دیواره یی باستانی در آن مشاهده شد قرار دارد.
وی بیان داشت: وجود گور دخمه در محله یی به نام حصیر آباد ، وجود پایه‌های پل ساسانی در زیر پل سیاه ، کشف یک محوطه باستانی در خرمکوشک که در نزدیکی تپه باستانی آسیه آباد قرار دارند ذهن ما دوستداران میراث فرهنگی را به این نکته که این محوطه‌ها در محدوده شهر تاریخی هرمز اردشیر وجود دارد را سوق داده است.
سخنگوی انجمن دوستداران میراث فرهنگی تاریانا خوزستان اظهار داشت: طبق گفته باستان شناسانی که پیش تر آنجا را دیده اند این تپه مربوط به دوره ساسانی و شاید ادامه شهر ساسانی هرمز اردشیر باشد.
گهستونی تاکید کرد: هم اکنون دکل‌های مخابرات شرکت نفت بر روی آن قرار گرفته و لازم است که سازمان میراث فرهنگی نسبت به ثبت، تعین حریم و کاوش آن اقدام نموده و زمینه محصور نگاه داشتن این تپه و انجام کاوش‌های باستان شناسی را در آن فراهم آورد.

پاینده ایران

آدینه ۱۷مهرماه ۱۳۸۸به کوشش میهن پرستان خوزستان جشن باستانی مهرگان یادگار چیرگی کاوه آهنگر بر ضحاک ماردوش؛ در اهواز برگزار شد که در آن باشندگی جوانان و علاقه مندان به فرهنگ تاریخ ایران زمین مانند همیشه باعث خوشحالی بود.سرور ناصر مرد میهن پرست و خستگی ناپذیر که براستی بار بسیاری از برنامه امسال همچون گذشته بر دوش ایشان خانواده محترمشان بود مانند همیشه با سخنان پرمهر خود درباره ایران و جشن های ایرانی و لزوم بازیابی هویت ملی موجی از روحیه و انرژی را در میان شرکت کنندگان جوان پراکند. پخش موسیقی حال و هوایی زیبا به برنامه داد و شیرینی و آش ایرانی همراه با لبخندهای جوانان نشان از رضایت آنان از برنامه داشت.در ماههای پیش رو جشن سده و چهارشنبه سوری را با شکوه هر چه بیشتر همچون سالیان گذشته در سپیدار برگزار خواهیم کرد و امیدواریم مسئولان امر به ما یاری دهند که بتوانیم این برنامه ها را که ضرورت هنگامه ی کنونی جامعه ایرانی است با گستردگی هرچه بیشتر و در سالن های بزرگ اهواز برگزار کنیم.درود بر همه دوستان گرامی که ما را یاریگر بودند.چند عکس از این آیین همیشه مانا پیشکش به دیگر یاران پان ایرانیست...

پس از تخریب علنی یک تپه اشکانی در مرکز شهر رامهرمز که دیواره و خشت‌های آن به عینه قابل مشاهده بود تخریب یک تپه اشکانی دیگر موسوم به پاگچی، تخریب یک محوطه اشکانی موسوم به حسین‌آباد در شوش این بار در نتیجه عملیات تعریض جاده روستایی در اطراف شرق اهواز توسط پیمانکار شرکت نفت یک محوطه باستانی ظاهرا متعلق به دوره اشکانی آسیب جدی دید.
مجتبی گهستونی در این باره به خبرنگار ایسنا در خوزستان گفت: تخریب در این محوطه عظیم باستانی که به دلایل امنیتی نام آن برده نمی‌شود اولین بار در دهه 70 از سوی اداره وقت جهاد سازندگی و بدون استعلام از اداره وقت میراث فرهنگی شروع شده است.
سخنگوی انجمن دوستداران میراث فرهنگی تاریانا خوزستان بیان کرد: مساحت این محوطه بیش از 150 هکتار است و در آن آثاری همچون دیوارهای خشتی، پایه میز، سنگ‌های یک تکه، پایه آتشدان و همچنین سفال‌هایی پراکنده منقوش دیده شده است.
وی افزود: در این محوطه وسیع یک قبرستان وجود دارد که در سراسر محوطه می‌توان آثاری از سفال‌های ته خمره‌ای ادژی قرمز رنگ مربوطه به دوره اشکانی و سفال‌های سیاه رنگ از دوره هزاره اول را مشاهده نمود.
او اظهار کرد: با توجه به وجود ‌آثاری از حفاری‌های غیرمجاز و تسطیح توسط بیل‌های مکانیکی پیمانکار شرکت نفت باید گفت تاکنون دستورالعملی برای تهیه پرونده ثبتی، بررسی شناسایی و کاوش‌های باستان شناسی، تعیین حریم و عرصه این محوطه انجام نشده است.
گهستونی اظهار داشت: در این محوطه یک سازه‌ به طول 2 متر، عرض شش متر و عمق 2 متر با سنگ‌های چهار تراش و ملاتی از ساروج در محوطه وجود دارد که در مرحله اول آب انبار به نظر می‌رسد اما می‌توان آن را یک آرامگاه بزرگ دوره اشکانی دانست.
وی گفت: با کاوش و حفاری در این محوطه به یقین می‌توان آثاری از خط نوشته و یا شاید سکه‌های رایج در آن زمان را یافت که تاریخ محوطه را بازگو ‌می‌کنند.

سخنگوی انجمن دوستداران میراث فرهنگی تاریانا خوزستان با اشاره به نادیده گرفتن وجود شهر باستانی "هرمز اردشیر" و "عسکر مکرم" در اهواز گفت: بی توجهی به این محوطه های باستانی برای هیچکس به ویژه دوستداران میراث فرهنگی قابل پذیریش نیست، چرا که سازمان میراث فرهنگی خوزستان به جای تحقیق، مطالعه و شناسایی زوایای پنهان تاریخ نهفته در این اثر باستانی به شکل غیرقابل پذیریشی آن را نادیده گرفته به گونه ای که هم اکنون بخشی از شهر هرمز اردشیر توسط سازمان قطارشهری برای احداث خط مترو در حال تخریب است و این موضوع باعث حیرت و تعجب دوستدارن میراث فرهنگی شده است.

مجتبی گهستونی در گفتگو با خبرنگار مهر در اهواز اظهار داشت: انجمن میراث فرهنگی خوزستان تحقیقات مبسوطی برای اثبات وجود این شهر در محدوده شهر اهواز انجام داده و مدارکی که هم اکنون در دست داریم غیرقابل انکار است ولی چرا میراث فرهنگی این موضوع را قبول ندارد و منکر وجود این شهر در محدوده مورد نظر ما می شود برای ما جای سئوال دارد.

وی عنوان کرد: چندی پیش از سازمان میراث فرهنگی خوزستان فهرست آثار ثبت شده ملی خوزستان را دریافت کردیم که در کمال تعجب مشاهده کردیم نام شهرهای باستانی "هرمز اردشیر" و "عسکرمکرم" در لیست وجود ندارد.

وی با اشاره به اینکه این دو اثر در سال 1310 در فهرست آثار ملی ثبت شد است، تصریح کرد: انکار وجود این دو اثر در فهرست آثار ملی ممکن نیست ولی چرا این سازمان چنین اقدامی انجام می دهد برای ما جای تعجب دارد و در حال حاضر هر دو اثر پیش گفته مورد اختلاف ما با سازمان میراث فرهنگی است.

دبیر انجمن دوستداران میراث فرهنگی خوزستان تصریح کرد: ما تاکنون در این خصوص با مدیران فراوانی از جمله استاندار خوزستان مکاتبه کرده ایم و خواستار پیگیری موضوع توسط آنها شده ایم ولی چرا این مدیران واکنشی نشان نمی دهند برای ما جای تعجب فراوان دارد که چگونه این افراد می توانند این آثار که برای هر شهر و کشوری افتخار آمیز باشد را با دیده بی توجهی نگاه کنند.

گهستونی تاکید کرد: چرا وقتی مدیری با نادیده گرفتن چنین محوطه باستانی ارزشمندی، آثار و محوطه های تاریخی استان را در معرض تهدید و تخریب قرار می دهد از سوی استاندار با آن برخوردی نمی شود در حالیکه وی عالیترین مقام دولت در استان است.

وی اظهار داشت: انتظار داریم مدیران ارشد استان در این خصوص کمی تامل داشته باشند زیرا وجود شهر باستانی هرمز اردشیر در دل اهواز می تواند امتیازات فراوانی را برای این شهر داشته باشد.

سخنگوی انجمن دوستداران میراث فرهنگی استان خوزستان یادآور شد: چندی پیش این انجمن درخواست نام‌گذاری یکی از ایستگاه‌های قطار شهری اهواز به نام هرمز اردشیر برای اثبات وجود و حفظ نام آن در این محدوده را کرد که با نامگذاری یکی از ایستگاه‌های قطار شهری اهواز به‌ نام هرمز اردشیر در مرحله اول با موافقت سازمان قطار شهری همراه شد.

وی خاطرنشان کرد: این درخواست ما از سوی این سازمان برای تایید نهایی به شهرداری اهواز ارجاع داده شده اما تا به حال هیچ نتیجه‌ای از سوی این شهرداری اعلام نشده است.

سخنگوی انجمن دوستداران میراث فرهنگی خوزستان همچنین از امکان اختصاص دو ایستگاه دیگر این قطار به نام‌های تاریانا و اواجا خبر داد.

به گفته وی محدوده این شهر در زیر شهر قدیم اهواز در محل نیوساید فعلی، دروازه، خرمکوشک، آسیاباد، منطقه یک شهرداری، عامری و 24 متری جای گرفته است.

سخنگوی انجمن دوستداران میراث فرهنگی تاریانا خوزستان اعلام کرد: سرای عجم که در خیابان آزادگان اهواز واقع است در تملک شخصی است که بالکن مهدیان را برای همیشه تخریب کرد و قصد تخریب سرای عجم را نیز دارد.

مجتبی گهستونی اظهار کرد: سرای عجم در سال ۱۳۸۲ با شماره ۱۰۸۷۵ به ثبت رسیده و مالک آن به این بهانه که در هنگام ثبت از وی اجازه کسب نشده قصد خارج کردن آن از فهرست آثار ملی را دارد.

وی ادامه داد: متاسفانه سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان نیز برای این بنا که از خانه دادرس هم بیشتر در معرض خطر است هیچ گونه اقدام مرمتی و یا صرف هزینه نکرده است.

گهستونی خاطرنشان کرد: بخشی از این بنا تخریب شده و مالک قصد تخریب کل بنا و ساختن ساختمانی تازه را در محل آن دارد.

وی تاکید کرد: سرای عجم از جمله بناهای در معرض خطر است که با ادامه روند کنونی در روزهای آتی تخریب خواهد شد ضمن آن که مالک بنا سابقه تخریب بالکن مهدیان را در کارنامه خود دارد.

به گفته گهستونی: مالک سرای عجم برای اقدامات خود قانونا پاسخ‌گو نبوده و تا به حال جریمه نشده و سازمان میراث فرهنگی خوزستان تا به امروز جلوی تخریب سرای عجم را گرفته است.

گهستونی اضافه کرد: این که در ثبت یک بنا از مالک آن کسب اجازه نشده مانع از ثبت آن و حفاظت از بنای تاریخی نمی‌شود.

دبیر انجمن دوستداران میراث فرهنگی تاریانا خوزستان با تاکید بر این که اهواز جزو شهرهایی است که دارای بافت تاریخی می‌باشد، گفت: سازمان میراث فرهنگی استان موظف است نسبت به ثبت و حفاظت بناهای واقع در محدوده بافت تاریخی شهر، ابلاغ به شهرداری و شورای شهر و احیای بافت‌های تاریخی اقدام کند.

گهستونی درباره تاریخچه سرای عجم گفت: این بنا در گذشته هم کاروانسرا بوده و هم بازار و در حال حاضر به عنوان انبار از آن استفاده می‌شود. بنای سرای عجم از لحاظ معماری منحصر به فرد و بنایی یک طبقه است و دارای آجر چینی، ستون‌های حجاری شده، حجره‌های متعدد، سنگ‌فرش و در و پنجره چوبی است

«سرای دادرس» در اهواز نابود خواهد شد

سخنگوی انجمن دوستداران میراث فرهنگی خوزستان اعلام کرد: خانه دادرس که یکی از بناهای تاریخی شهر اهواز است تاکنون فقط به ثبت رسیده و در نگهداری و مرمت آن کوتاهی شده است.
مجتبی گهستونی در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)‌ در خوزستان خاطرنشان کرد: در کل کشور ۸۰ شهر دارای بافت تاریخی معرفی شده‌اند. در شهر اهواز نیز با دارا بودن بافت تاریخی بناهای زیبایی وجود دارد که متاسفانه به آن‌ها بی‌توجهی می‌شود.
وی ادامه داد: در خیابان عبدالحمید و مرکز شهر اهواز خانه‌های متعددی از دوره‌های قاجاریه و پهلوی به جا مانده که بخش ناچیزی از آن‌ها به ثبت رسیده است.
به گفته او: خانه دادرس بنایی بازمانده از دوره قاجاریه است که در سال ۱۳۸۲ به شماره ۹۷۶۴ در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است.
گهستونی در توضیح کاربری این بنا گفت: خانه دادرس ابتدا محل کاروانسرای شیخ خزعل، بعد میدان تره‌بار و سپس به بازار خواروبارفروشان مبدل شد و متعلق به شخصی به نام دادرس و حاجی نجف‌ بوده است.
وی بیان کرد: هم‌اکنون بنای دادرس وضعیت ناراحت‌کننده‌ای دارد به طوری که تبدیل به انبار کفش و دمپایی شده است.
گهستونی در خصوص شاخصه‌های معماری این بنا گفت: این بنا دارای سرداب، آثاری از حجاری ، آجرچینی، ستون و در و پنجره چوبی می‌باشد و از ویژگی‌های منحصر به فرد آن سنگ‌چینی‌های بسیار زیبای آن است.
به گفته این دوستدار میراث فرهنگی: در این بنا تاکنون اقدام مرمتی صورت نگرفته و بخشی از آن تخریب شده به طوری که قسمتی از سقف ریزش کرده است. حال آن که با توجه به قرار گرفتن بنای دادرس در مرکز شهر و تاریخی بودن آن می‌توان آن را به یک مرکز فرهنگی خدماتی همچون فرهنگ‌سرا، موزه مردم‌شناسی، چایخانه و ... تبدیل کرد.
گهستونی از مشکلات بنا تغییر کاربری‌های متعدد در دوره‌های مختلف و تیغه‌کشی در اتاق‌ها دانست و افزود: طی بررسی‌های انجام شده و پس از مشاهده وضعیت اسف‌بار بنای دادرس متوجه شدیم مالک بنا به دنبال تخریب آن است تا در محل آن یک بنای تجاری تاسیس کند.
او در توصیف معماری این بنا گفت: این بنا ساختمانی دو طبقه است که در طبقه همکف آن پنج اتاق و در طبقه دوم سع اتاق وجود دارد. سرداب موجود در بنا نیز مساحت حدود ۴*۵ متر مربع دارد.
وی سرای دادرس را بنای باشکوه خواند و گفت: با صرف کم‌ترین هزینه می‌توان بنای داردس را نوسازی و از خطر قریب‌الوقوع ریزش آن جلوگیری کرد.