۱۳۸۹ تیر ۱۳, یکشنبه

سازمان بهسازی و نوسازی باید فرصتی برای احیای بافت تاریخی اهواز باشد

بازدید دوستداران میراث فرهنگی خوزستان از بافت تاریخی یزد


مجتبی گهستونی
همانطور که گفته می شود یکی ازاساسي ترين مسائلی که شهرها با آن مواجه هستند بافت تاريخي آن ها است که به دليل عدم رسيدگي لازم و بهه برداری مناسب از آن تبدیل به یک  مشکل شده و به یکی از مباحث اصلی مدیران شهری مبدل شده است.
انجمن دوستداران میراث فرهنگی تاریانا خوزستان که در راستای اهداف خود تلاش دارد می نماید تا مسئولان شهری و مدیران میراث فرهنگی را که کمتر تلاشی برای احیای بافت قدیمی شهرهای استان خوزستان می کنند را بیش از پیش با این موضوع درگیر کند با ارائه پیشنهادی به شهرداری اهواز خواهان بازدید از شهر یزد شدند تا با بررسی عملکرد مدیران شهری یزد تجربیات آنها را به شهرداری اهواز ارائه دهند.
به همین منظور نمایندگان سه تشکل انجمن دوستداران میراث فرهنگی تاریانا خوزستان، انجمن آسماری و انجمن بوم آب و آفتاب به یزد سفر کردند و با بازدید کامل از بافت تاریخی یزد به ملاقات با مسئولان شهرداری مرکزی، مدیر عامل سازمان نوسازی و بهسازی، معاون حفظ و احیاء اداره کل میراث فرهنگی،شهردار بافت تاریخی، نمایندگان انجمن دوستداران و حافظان خشت خام یزد و... پرداختند.
در این بازدید سه روزه ،دوستداران میراث فرهنگی به مشاهده فعالیت های بخش خصوصی در زمینه احیای  خانه های تاریخی به منظور بهره برداری در زمینه هتل و رستوران سنتی پرداختند. 
از جمله مسائلی که در این بازدید مورد بررسی قرار گرفت چگونگی ترغیب مردم برای سکونت در بافت تاریخی و خانه های با ارزش تاریخی که رکن اصلی حیات شهرها محسوب می شوند بود که متاسفانه در دست نبودن برنامه اي مدون در ارتباط با احیای بافت هاي  تاریخی باعث شده که  زوال بافت تاريخي را در پی داشته باشد.
اکنون که سازمان بهسازی و نوسازی شهر اهواز با هدف بهسازی ساخت و ساز شهری و بدنه ‌سازی شهر اهواز ایجاد شده است باید فرصت را غنیمت شمرد تا با استفاده از نظریات علمی و البته عملی کارشناسنان میراث فرهنگی شاهد در بافت تاریخی شهر اهواز باشیم.
قطعا مسئولا شهری و اداره کل میراث فرهنگی خوزستان به خوبی می دانند که به دلیل سهل انگاری های انجام شده شاهد از بین رفتن بخش اعظمی از بافت تاریخی شهر اهواز هستیم به گونه یی که امروزه در اهواز شاهد وجود تک بناهای متعدد تاریخی هستیم که از همین میزان ظرفیت هم بهره گرفته نمی شود.     
از سازمان بهسازی و نوسازی شهرداری اهواز که مدعی است در زمینه ساخت و ساز در بافت‌های فرسوده و بناهای تاریخی، عملیات بهسازی شهر مانند پیاده‌ روسازی و بدنه‌ سازی خیابان‌ها فعالیت می‌کند و قرار است عملیات اجرایی این سازمان در اهواز به زودی آغاز ‌شود انتظار می رود که فعالیت های خود را هرچه سریع تر عملیاتی نموده و زمینه بهره برداری از خانه های تاریخی اهوازکه البته بخش عمده آنها تا کنون با قوانین دست و پاگیر میراث فرهنگی ثبت نشده اند را فراهم آورد.
قطع مسلم وجود سازمان بهسازی و نوسازی شهراهوازنباید تهدیدی برای بناهای تاریخی اهواز شود بلکه باید به فرصتی برای بازیابی هویت فراموش شده شهر اهواز تبدیل شود. همچنین از اداره کل میراث فرهنگی خوزستان نیز انتظار می رود که طرح جامع احیای بافت تاریخی شهر اهواز را همچون دیگر بافت های خوزستان مورد بررسی قرار دهد. 

۱۳۸۹ خرداد ۱۲, چهارشنبه

بافت تاریخی یا بافت فرسوده؟

سازمانهای متولی نوسازی و بهسازی بافت فرسوده باید تعریف مشخص و معینی از بافت فرسوده ارائه دهند تا مشخص گردد آیا ساماندهی بافت تاریخی هم بخشی از بافت فرسوده محسوب می شود یا خیر  که قطعا بافت تشکیل شده است از مجموعه عوامل اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی که در این خصوص نهادها و سازمان هایی همچون مسکن و شهرسازی ، میراث فرهنگی، استانداری و شهرداری تعریف خاص و متفاوتی از بافت فرسوده ارائه می دهند.

این در حالی است که بافت فرسوده طبق مصوبه شورای عالی شهرسازی به بافتهای حاشیه شهرکه در اثر توسعه شهر به شهر ملحق شده اند و فاقد هرگونه طراحی شهری می باشند اطلاق می شود و بافت تاریخی فرهنگی به هسته اولیه تشکیل شهرها که دارای ارزشهای معماری و اجتماعی نهفته فراوان است  اطلاق می شود .

واقع امر این است که اهواز به دلیل برخورداری از سیلاب های فصلی در دهه های نه چندان دور مورد تخریب گسترده یی قرار گرفت و تقریبا خالی از سکنه شد اما در اواخر دوره قاجاریه و اوایل پهلوی شهر تاریخی و ۴ هزار ساله اهواز که در دوره های مختلف به نام اوکسین، هرمز اردشیر، تاریانا ، اواجا و... معرفی می شد هویت جدیدی به خود گرفت.

از آن هویت جدید در حال حاضر محلات و تک بناهایی که دارای ارزش معماری هستند قابل مشاهده است که البته به دلیل آن که برای ساماندهی بافت تاریخی اهواز و تهیه طرح جامع ، تعیین حریم و ثبت آن اقدام مناسبی در گذشته صورت نگرفته است امروزه شاهد وجود حاشیه نشین ها و بافت های  فرسوده بغرنجی در اهواز هستیم که نام اهواز را در لیست سه شهر نخست برخوردار از بافت فرسوه و حاشیه نشین قرار داده است.

اما به طور کلی طراحی شبکه شهری ، دسترسی ، پراکندگی بناهای عام المنفعه و مسکونی در بافتهای تاریخی و فرهنگی که به غلط بافتهای فرسوده گفته  می شوند به مراتب خیلی دقیق تر و بهتر از قسمتهای نوساز شهر است .

امروزه با رشد تجدد وشهرنشینی و مهاجرت ساکنین بافت تاریخی و فرهنگی به قسمتهای نوساز شهر ، بافتها ی خالی از سکنه محل ایجاد ناهنجاریهای اجتماعی و شهری شده اند بنابراین به اشتباه جزء بافتهای فرسوده تلقی می شوند درصورتیکه طراحی شبکه شهری ، دسترسی ، پراکندگی در بافتهای تاریخی – فرهنگی که به غلط بافتهای فرسوده گفته می شوند به مراتب دقیق تر و بهتر از قسمتهای نوساز شهر است.

قطعا مرمت و نگهداری بافتهای فرسوده که می تواند شامل بهسازی و نوسازی بافت باشد مرهون همت همگانی ارگانهای شهری درکنار سازمان میراث فرهنگی است.

شهر اهواز برغم تجربه حیات در سلسله های مختلف به دلایل متعدد آثار و بناهای قدیمی این دورانها را از دست داده است و هم اکنون نیز معدود آثار به جا مانده در حال نابودی است.

شهر اهواز با توجه به قدمتی که در طول تاریخ داشته و حکمرانی سلسله هایی همچون عیلامیان، اشکانیان، ساسانیان، هخامنشیان، عباسیان، امویان، مغولان و تیموریان را تجربه کرده از اهمیت فوق العاده در تاریخ منطقه برخوردار است.

این شهر با وجودی که حیات در این سلسله ها را تجربه کرده به علتهای متعدد آثار و بناهای قدیمی این دوران را از دست داده است که می توان به حملات فراوان از ناحیه های حکومت های دیگر مثل صفاریان و دیلمیان به اهواز، درگیری و نا امنی و چپاول های صورت گرفته در این شهر در طول تاریخ به علت همین حملات، شکسته شدن سد شادروان و به زیر آب رفتن بخشی از شهر و شایع شدن بیماری های واگیردار و کشنده مثل وبا، طاعون و سل اشاره کرد.

در مقطعی از تاریخ مرکزیت استان خوزستان به مدت ۸۰۰ سال از اهواز به شوشتر منتقل می شود و اهواز شکوه خود را از دست می دهد؛ این دلایل باعث می شود که بناهای دوره های اسلامی و قبل از آن در شهر اهواز نابود شود ولی دوره شکوفایی شهر اهواز از سلسله قاجار آغاز می شود آنجا که ناصرالدین شاه اجازه فعالیت کشتیرانی در رودخانه اهواز را صادر و اهواز تولدی دوباره پیدا می کند.

پس از آن راه آهن احداث می شود و بر شکوه اهواز افزوده و باعث می شود تجار فراوانی برای کسب و کار به این شهر مهاجرت کنند که یکی از آنها حاج معین بوشهری است که شرکت کشتیرانی تاسیس می کند و تقریبا کلیه فعالیتهای حمل و نقل را در اختیار خود قرار می دهد. این فرد بنای فعلی معین التجار را در ساحل کارون می سازد و باغ معین التجار در مساحتی طولانی در حاشیه کارون امتداد می یابد؛ همین فرد یک مسجد که به مسجد سرسچه معروف می شود و اکنون به مسجد شفیعی معروف است، یک حمام احداث می کند که تا قبل از جنگ تحمیلی در پارک شاهد، جنب پل سفید فعال بود و یک بازار در کنار معین التجار بنا می کند.

به غیر از این، خانه هایی در اهواز ساخته می شود که اکنون با گذشت سالهای سال، ارزش و اعتبار بالایی دارند که توجه خاصی به این خانه ها صورت نمی گیرد.

در استان خوزستان بیش از پنج هزار هکتار بافت فرسوده وجود دارد که بخشی از آن در اهواز قرار دارد. بافت تاریخی اهواز که البته بخشی از بافت فرسوده یی که توسعه نیافته است در منطقه یک که بخش عمده یی از مرکز شهر اهواز را در بر می گیرد به خود اختصاص داده است. به رغم وجود برخورداری از بافت تاریخی در شهر اهواز، هنوز بافت تاریخی این شهر بررسی و شناسایی نشده است. با این وجود در اهواز تعداد اندکی از خانه های قدیمی در آثار ملی به ثبت رسیده اند که از جمله آنها می توان به بنای معین التجار، هشت بنگله راه آهن، منازل مسکونی راه آهن، منزل نفیسی، منزل ماپار، سرای عجم، منزل دادرس، منزل منشی زاده، منزل قزلباش، سرای مهدیان، سرای فتحی و خانه های بانک ملی اشاره کرد.

اهواز از خانه های قدیمی فراوانی برخوردار است که امیدواریم شهرداری و میراث فرهنگی استان خوزستان هرچه سریعتر رسیدگی و شناسایی این میراث گرانبها را آغاز و به پایان برسد.

با وجود اینکه برخی خانه های قدیمی اهواز به ثبت آثار ملی رسیده اند ولی برخی از آنها از وضعیت مناسبی برخوردار نیستند. به طور مثال اخیرا مالک سرای عجم که بیست و چهارمین اثر ثبت شده اهواز است و این فرد از املاک فراوانی برخوردار است، موفق شد با استفاده از یک تعطیلی سه روزه این بالکن را برای همیشه از صحنه تاریخی اهواز محو و تخریب کند. جالب اینکه توجیه مالک برای تخریب این بنا این بوده که سازمان میراث فرهنگی قوانین مربوط به ثبت خانه های قدیمی را در خصوص این اثر رعایت نکرده است.

اگر صحبت مالک این اثر صحیح باشد باید به حال این سازمان تاسف خورد که با یک اشتباه به ظاهر ساده اینچنین باعث نابودی یک اثر تاریخی شده است، با این وجود انتظار داریم میراث فرهنگی در ثبت آثار تاریخی در فهرست ملی قوانین را به صورت دقیق اجرا کند.اما نگاهی گذرا به تنها چند خانه ثبت شده و نشده در اهواز نشان می دهد که این خانه ها روزگار خوشی را نمی گذرانند.

قرار نیست همه خانه های قدیمی اهواز به خانه فرهنگ یا چایخانه سنتی تبدیل شوند بلکه انتظار این است که شهرداری اهواز و سازمان میراث فرهنگی با اختصاص وام کم بهره و ارائه دیگر تسهیلاتی که در ساکنان بافت قدیمی انگیزه ایجاد کند زمینه مرمت و احیای آنها را فراهم کند تا شاهد حفظ این آثار به جای مانده از آبا و اجدادمان باشیم.

بیشتر خانه های قدیمی اهواز که در بافت فرسوده و قدیمی اهواز قرار دارند از وضع مطلوبی برخودار نیستند و جا دارد یک اراده ملی برای حفظ و احیای آنها صورت بگیرد.چرا شهرداری خانه های قدیمی با ارزش معماری را کاربری فرهنگی –تفریحی نمی دهد؟

متاسفانه با اینکه استانداری شهرداران را  در سال ۱۳۸۸ مکلف کرده  تا حداکثر تا دو ماه آینده برنامه خود را برای نوسازی و احیای بافت‌های فرسوده ارائه دهند اما این مهم در بسیاری شهرها به وقوع نپیوسته است. اما خوشبختانه با تشکیل سازمان نوسازی و بهسازی بافت فرسوده اهواز که صورت گرفته انتظار می رود این سازمان به فرصتی برای احیای بافت تاریخی تبدیل شود.این در حالی است که مهم‌ترین مشکل احیای بافت قدیم شهر ، علمی و کاربردی‌ نبودن مطالعات انجام شده توسط دانشگاه به‌عنوان مشاور طرح است. لذا مقرر شده است به‌منظور جبران عقب‌ماندگی کلانشهر اهواز در این زمینه، با صرف هزینه از افرادی که در دیگر شهرهای کشور دارای سوابق کاری در نوسازی بافت فرسوده هستند برای این پروژه در اهواز استفاده شود.

اگرچه اهواز از جمله شهرهایی است که از بافت قدیمی برخوردار است و تاکنون توجه یی برای احیاء آن نگردیده است و هیچ گاه شهردار بافت قدیم برای آن تعریف نشده است اما شهرداری منطقه یک اهواز از مالکین خانه های قدیمی در مرکز شهر اهواز خواست تا نسبت به اخذ مجوز بهسازی ملک خود اقدام نمایند.

انجمن دوستداران میراث فرهنگی تاریانا خوزستان به عنوان یکی از انجمن های فعال در مرکز استان و ضمن تشکر از شهرداری اهواز برای ساماندهی خانه های فرسوده از شهرداری اهواز که تصمیم به احیا و نوسازی بافت گرفته درخواست دارد تا خانه های قدیمی با معماری خاص را در این طرح مورد توجه قرار دهند و با اختصاص اعتباراتی یا ملک را خریداری کرده و یا با اختصاص اعتباری نسبت به مرمت، حفظ و احیاء  آن به منظور استفاده فرهنگی و تفریحی اقدام نماید.

شهرداری اهواز تاکنون هیچ خانه تاریخی را برای کاربری فرهنگی خدماتی و رفاهی در اهواز خریداری و یا مرمت نکرده است که تا پیش از این نشان از عدم شناخت مدیران شهری در شناخت از بافت قدیمی اهواز است.

 در اهواز از خانه های دوره قاجار و پهلوی به فراوانی می توان نام برد. کوچه هایی که در دو طرف سنگی هستند و در های چوبی نوازشگر روح عابرین علاقمندی است که دوست دارند تاریخ را لمس نمایند.

در اهواز هنوز می توان ساباط هایی را مشاهده کرد که کمتر شهروند اهوازی از آنها سراغ دارد. خانه هایی است که از چند حیاط ، باغ، حوض و... برخوردارند ولی کسی به آنها توجه نمی کند. در شهرهای تاریخی شهرداری اقدام به تشکیل شهرداری بافت تاریخی نموده است اما به نظر می رسد در اهواز این تفکر که از فرصت بهینه بافت قدیم استفاده شود وجود ندارد.

جا دارد شورای شهر به این درک از موضوع برسد و با اتخاذ تصمیماتی از بافت قدیمی و تاریخی اهواز برای رونق بخشیدن به حوزه فرهنگ شهری بهره بگیرد.

اهواز با برخورداری از ۳۵ اثر ثبت شده در فهرست آثار ملی و دهها اثر تاریخی و چندین جاذبه گردشگری فاقد اداره میراث فرهنگی شهرستان است. این در حالی است که اولین اثری که سال ۱۳۱۰ در اهواز به ثبت در آثار ملی رسید مربوط به بقای شهر تاریخی هرمز اردشیر می باشد.

مجتبی گهستونی؛ سخنگو و دبیر انجمن دوستداران میراث فرهنگی تاریانا خوزستان 

۱۳۸۹ اردیبهشت ۲۶, یکشنبه

ادامه تعرض و تخریب به تپه آسیه آباد شهر هرمز اردشیر در مرکزی ترین نقطه اهواز

asiabad_hill_01.jpg
تپه آسیه آباد که بخشی از شهر هرمز اردشیر در مرکزی ترین نقطه شهر فعلی اهواز محسوب می شود بدون توجه اداره کل میراث فرهنگی خوزستان و بدون مراقبت شرکت نفت که دکل های مخابراتی عظیم خود را بر روی آن نسب کرده همچنان مورد تعرض و تخریب است.

سخنگوی انجمن دوستداران میراث فرهنگی تاریانا خوزستان با اعلام این مطلب گفت: در سال گذشته پیش از تغییر مدیر کل میراث فرهنگی خوزستان وقتی از کارشناسان این اداره کل درخواست می کردیم تا از تعرض و تخریب این تپه جلوگیری کنند می گفتند باید برای آن پرونده ثبتی تشکیل دهند حال که مدیر کل جدیدی بر سر کار آمده است بدون توجه به تخریب ها، تعرض ها و ساخت و سازهایی که در کنار و بر روی آن صورت می گیرد می گویند این تپه ادامه شهر ثبت شده هرمز اردشیر است و صرفا باید از آن مراقبت صورت بگیرد.

مجتبی گهستونی افزود: تاکنون بر اثر ساخت و سازهایی مثل ایجاد دکل های مخابراتی، احداث خانه های سازمانی، ساخت جاده ، ساخت بازارچه و... آسیب های جدی به این تپه که فاصله چندانی با گور دخمه ها، رودخانه کارون ، گورهای تاریخی خرمکوشک، بافت قدیمی اهواز و دیگر تپه ها و محوطه های تاریخی ندارد وارد آمده است.

وی بیان کرد: همچنین بولدوزرهای یک شرکت احداث مسکن از روز شنبه دوم آبان اقدام به تسطیح کردن عرصه باستانی و تپه نمودند. این در حالی است که پیگیری های انجمن دوستداران میراث فرهنگی تاریانا خوزستان در خصوص ثبت و جلوگیری از تخریب روز افزون تپه ساسانی آسیه آباد در اهواز همچنان ادامه دارد.

دبیر انجمن دوستداران میراث فرهنگی تاریانا خوزستان اظهار داشت: تپه وسیع باستانی آسیه آباد که مردم محلی به آن بی سیم می گویند از سال ها پیش به دلیل عبور ۲جاده فرعی ، نصب دکل های مخابراتی، ساخت خانه، ساخت بازارچه در حال تخریب مدام است.

گهستونی در ادامه گفت: اوایل سال گذشته بعد از درخواست انجمن دوستداران میراث فرهنگی تاریانا خوزستان برای نجات بخشی و ثبت این تپه همراه با مسئول واحد پژوهشی و یکی از کارشناسان باستان شناس سازمان میراث فرهنگی خوزستان به آسیه آباد مراجعه نموده و از نزدیک آجرهای ۳۰ در ۳۰ ، سفالها ، سنگ فرش های آجری، شیشه های زینتی و... را مشاهده نمودیم. در تماس های بعدی از فرماندهی یگان حفاظت و معاون میراث فرهنگی سازمان درخواست نمودیم که برای ثبت و حفاظت از این تپه چاره یی بیندیشند.

دبیر  انجمن دوستداران میراث فرهنگی تاریانا خوزستان اظهار داشت: خوشبختانه در بازدید اولیه کارشناسان در سال گذشته پس از مشاهده آجر، سفال،سنگ فرش، و شیشه باستانی بودن آن تایید شد . این تپه در حال حاضر بیش از ۱۰ هکتار وسعت دارد و بخش اعظمی از آن تخریب گشته است. در حال حاضر تاسیسات مخابراتی ملی حفاری، منازل مسکونی، انبار برق منطقه یی و تعدادی مغازه این تپه را احاطه نموده اند.

مجتبی گهستونی افزود: این تپه باستانی که با هر بار تخریب و یا بارندگی حجم عظیمی از سفال از آن بیرون می زند در فاصله یک کیلومتری میدان دروازه ، مکانی که در سال ۸۶ درمسیر قطار شهری ، جایی که دیواره یی باستانی در آن مشاهده شد قرار دارد.

وی بیان داشت: وجود گور دخمه در محله یی به نام حصیر آباد ، وجود پایه های پل ساسانی در زیر پل سیاه ، کشف یک محوطه باستانی در خرمکوشک که در نزدیکی تپه باستانی آسیه آباد قرار دارند ذهن ما دوستداران میراث فرهنگی را به این نکته که این محوطه ها در محدوده شهر تاریخی هرمز اردشیر وجود دارد را سوق داده است.

سخنگوی انجمن دوستداران میراث فرهنگی تاریانا خوزستان اظهار داشت: طبق گفته باستان شناسانی که پیش تر آنجا را دیده اند  این تپه مربوط به دوره ساسانی و شاید ادامه شهر ساسانی هرمز اردشیر باشد.

گهستونی تاکید کرد: هم اکنون دکل های مخابرات شرکت نفت بر روی آن قرار گرفته و لازم است که سازمان میراث فرهنگی نسبت به ثبت، تعین حریم و کاوش  آن اقدام نموده و زمینه محصور نگاه داشتن این تپه و انجام کاوش های باستان شناسی را در آن فراهم آورد.  
 

۱۳۸۹ اردیبهشت ۱۱, شنبه

خلیج فارس در کنار ساحل کارون به تصویر کشیده شد

persian_gulf_painting_05
دومین دوره مسابقه نقاشی با موضوع خلیج فارس به همت انجمن دوستداران میراث فرهنگی تاریانا خوزستان، انجمن بوم آب و آفتاب، پشتیبانی مرکز خرید مهزیار و پارک سرزمین سحرآمیز برگزار شد.
در این مسابقه که ۱۰ اردیبهشت ماه مصادف با روز ملی خلیج فارس بود صدها کودک، نوجوان و بزرگسال در دو رده مبتدی و حرفه یی نقاشی های خود را بر روی دو رول پارچه یی به طول ۱۵۰ متر کشیدند.
در مسابقه نقاشی خلیج فارس به تمام شرکت کنندگان که نقاشی هایی با موضوع خلیج فارس و آزاد کشیده بودند جوایزی اهدا شد.
همچنین مقرر گردید از سوی خانم دکتر موالی زاده شهردار منطقه ۲ اهواز و با انتخاب هاشم بدری و آرزو مرفاوی از مربیان نقاشی به آثار برگزیده ۱۰ نفر از شرکت کنندگان مبتدی و حرفه یی جوایز ی اهدا شود.
در دومین دوره مسابقه نقاشی با موضوع خلیج فارس گروه هنری رنگین کمان به کارگردانی ، سرپرستی و بازیگری برادارن فتحی نمایشی با موضوع خلیج فارس را به اجرا درآوردند.


۱۳۸۹ فروردین ۲۳, دوشنبه

وهابیت با تجزیه طلبان اهواز همکاری می‌کند



به گزارش شیعه آنلاین، طی یکی دو سال اخیر شنیده شده که فرقه ضاله وهابیت فعالیت ‌های تبلیغاتی گسترده‌ای را در مناطق جنوبی کشورمان به ویژه در استان خوزستان آغاز کرده است. با هدف بررسی این موضوع و اثبات درستی یا نادرستی آن، خبرنگار شیعه آنلاین گفتگوی کوتاهی با حجةالإسلام و المسلمین شیخ «عبدالصادق هردان» مدیر حوزه علمیه امام جعفر صادق (ع) در اهواز داشت.


شیخ «عبدالصادق هردان» در مورد مدت زمان آغاز فعالیت تبلیغاتی وهابیت در استان خوزستان گفت: فعاليت اين فرقه به بيش از يکي دو سال قبل برنمي‌گردد بلکه پیروان این فرقه، تحرکات و ايجاد شبهه را از حدود 10 سال پيش يا بيشتر آغاز کرده‌اند. آنان بيشتر مناطقي را مورد هدف قرا مي‌دهند که از لحاظ اقتصادی، فرهنگي و ديني، مردم در سطح پاييني قرار دارند و با ايجاد بعضي شبهات در مورد عزاداري محرم و مطرح کردن کارها و فعاليت‌های خلفا و اينکه از اصحاب رسول الله (ص) بوده، بر عدم جواز لعن آنها تأکید می‌کنند و به تبلیغ اندیشه‌های خود می پردازند.


مدیر حوزه علمیه امام جعفر صادق (ع) اهواز در مورد موفقیت یا عدم موفقیت وهابیت در فعالیت‌های تبلیغاتی خود، گفت: آنان تا حد کمی موفق بوده و افرادي را جذب کرده‌اند علت آن هم، همانطور که گفته شد وجود فقر، محروميت و تبعيض بوده که متأسفانه واقعيتي در استان خوزستان است. وهابیت بیشتر در مناطق عرب نشين خوزستان به تبلیغ می‌پردازند زیرا عواملی که بیان شد بیشتر در این مناطق است. آنان بر اختلافات قومي بسیار تکیه می‌کنند و با هدف رسیدن به اهداف خود، ريشه آن را به نظام اسلامي نسبت می‌دهند.


«عبدالصادق هردان» در مورد تعداد افرادی که تاکنون در خوزستان جذب وهابیت شده‌اند و اینکه آیا وهابییون برای جذب نیرو به صورت نقدی و مستقیم بین فقرا پول توزیع می‌کنند یا خیر، گفت: آمار دقیقی درباره تعداد افرادی که جذب این فرقه ضاله شده‌اند در دست نیست اما برخی اخبار موجود حاکی از آن است که تعدادشان به دو هزار نفر می‌رسد. از سوی دیگر شنیده شده که وهابیت بین خانواده‌های فقیر هم به صورت نقدی پول توزیع می‌کنند تا آنان را جذب کنند، بنده خبر موثق یا تأييد شده‌اي در اين خصوص ندارم اما آنچه مسلم است هزينه‌هايي که اينها مي‌کنند واقعاً زياد است.


این استاد حوزه اهواز افزود: در کل فعاليت وهابییون واقعاً در زمان فعلی قابل توجه نيست و به سبب حضور گسترده طلاب اصلاً رنگ و نمايي ندارد و فقط در بعضي از روستاهاي کم جمعيت، مريداني دارند. ناگفته نماند اکثر اينها هم مريد واقعی وهابيت و دشمن اهل بيت (ع) نيستند بلکه در اثر نارضايتي و فقر اقتصادي و فرهنگي براي به زعم خود، مخالفت با حکومت اسلامي ممکن است اظهارات يا حرکاتي باب ميل وهابي‌ها انجام دهند.


حجةالإسلام «هردان» در ادامه در مورد چگونگی فعالیت وهابییون در آن مناطق گفت: آنان با گروهک تروريستي و تجزيه طلب جبهه دمکراتيک خلق عرب همکاری مستقیمی دارند. وهابییون که از کشور عربستان سعودی حمایت و پشتیبانی می‌شوند به این گروهک تروریستی و سرکردگان آن که بیشترشان در لندن اقامت دارند، کمک مالی می‌کنند و در عوض این گروهک نیز از فعالیت این فرقه ضاله حمایت می‌کند و برای هموار کردن مسیر تبلیغاتی آنان، همواره اظهاراتی علیه نظام جمهوری اسلامی ایران سر می‌دهند.


مدیر حوزه علمیه امام جعفر صادق (ع) اهواز همچنین گفت: این گروهک تروریستی تجزیه طلب، سال‌ها با حزب بعث سابق عراق همکاری می‌کرد و اکنون با وهابییون همکاری دارد. آنان با تلاش برای ايجاد شکاف مذهبي در ميان مردم خوزستان قصد دارند به آرزوي ديرينه اربابان خود که جدايي خوزستان است نائل شوند، چون به خوبي تشخيص دادند که عامل وحدت بخش ميان اقوام و مليت‌هاي مختلف مذهب است، از اين رو زمینه تبليغات گسترده‌اي برای ترويج فرقه ضاله وهابيت را با بودجه‌هاي کلان اهدايي آن دشمن آغاز کرده‌اند. آنان کارشان به جايي رسيد که برخي از مجالس روضه حسینی را نیز مختل کرده و اقدام به تهديد سخنرانان نموده‌اند.


شیخ «عبدالصادق هردان» در پایان گفت: آنان گاهی نیز به حذف فیزیکی دست زده‌اند. برای نمونه حجةالإسلام شهيد شيخ «هشام صيمري» يکي از روحانيیون منطقه کوي علوي، که در کانون هجمه وهابيت قرار داشت و در چندين مسجد عليه وهابيت فعاليت تبلیغاتی مي‌کرد، در پي تهديدات مکرر توسط چند تروريست مسلح به شهادت رسيد.

۱۳۸۹ فروردین ۵, پنجشنبه

ازداشت مجتبی گهستونی و تداوم بازداشت فعالان حقوق بشر

مجتبی گهستونی، فعال حقوق بشر و روزنامه نگار طی یورش های گسترده به فعالان حقوق بشر مورخ 12 اسفندماه توسط نیروهای امنیتی بازداشت شد.
به گزارش هرانا، مجتبی گهستونی، مسئول سابق کمیته میراث فرهنگی مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، روزنامه نگار ، عضو فدراسيون بين‏المللي روزنامه ‏نگاران، سخنگوی سخنگوی انجمن دوستداران میراث فرهنگی (تاریانا) مورخ 12 اسفندماه توسط نیروهای امنیتی در منزل شخصی خود در شهر اهواز بازداشت و به نقطه نامعلومی منتقل شد.
از دلایل بازداشت این فعال حقوق بشر و عرصه فرهنگی و مطبوعاتی اطلاع دقیقی در دست نیست اما گمان می رود نامبرده نیز در یورش های گسترده 11 و 12 اسفندماه که دست کم تاکنون 27 مورد گزارش شده است بازداشت شده باشد.

۱۳۸۸ اسفند ۲۸, جمعه

چهارشنبه سوري خجسته باد-

برگرفته از کتاب آناهیتا رویه‌ی 100 تا 102
آتش‌افروزی ایرانیان در پیشانی نوروز از آیین دیرین است و همه جشن‌های باستانی با آتش که فروغ ایزدی است، پیشباز می‌شود‌. آن‌چنان‌که در اوستا آمده، فروردین (جشن نوروز) هنگامی است که فرورهای نیاکان از برای سرکشی بازماندگان از آسمان فرود آیند و ده شبانروز در خان و مان پیشین خود به سر برند‌. این ده روز‌، همان آخرین پنج روز از آخرین ماه سال و پنج روزی است که به سال می‌افزودند تا سال خورشیدی، درست دارای 365 روز باشد‌. این پنج روز را پنجه - پنجه دزدیده - پنجوه - بهیزک (وهیچک) - گاه - اندرگاه - روزهای گاتها می‌گفتند‌. ناگزیر در روزی که از برای پیش‌آمد آغاز سال آتش می‌افروختند‌ و شادمانی می‌کردند‌، بیرون ازین ده روز نبود‌. شک نیست که افتادن این آتش‌افروزی به شب آخرین چهارشنبه سال، پس از اسلام است، چه ایرانیان شنبه و آدینه نداشتند‌. هر یک از دوازده ماه نزد آنان بی‌کم و بیش سی روز بود و هر روز به نام یکی از ایزدان خوانده می‌شد، چون هرمزروز- بهمن‌روز- اردیبهشت‌روز و جز اینها‌. روز چهارشنبه یا یوم‌الارباع نزد عربها روز شوم و نحسی است‌. جاحظ در المحاسن و الاضداد آورده «و الاربعاء یوم ضنک و نحس»(1). شعر منوچهری گویای همین روز تنگی(ضنک) و سختی و شومی است:
چهارشنبه که روز بلاست باده بخور                       بسا تکین می خور تا به عافیت گذرد
این است که ایرانیان آیین آتش افروزی پایان سال خود را به شب آخرین چهارشنبه انداختند تا با پیش‌آمد سال نو از آسیب روز پلیدی چون چهارشنبه برکنار مانند‌.
در کهن‌ترین جایی‌که از آتش‌افروزی سوری یاد شده، در تاریخ بخاراست‌، تالیف ابوجعفر نرشخی (286-248). این کتاب را ابونصراحمدبن‌محمدبن‌نصرالقباوی در سال 572 از عربی به فارسی برگردانیده است‌.
درباره جشن سوری گوید: «وچون امیر سدید منصوربن‌نوح به ملک بنشست اندر ماه شوال سال به سیصد و پنجاه به جوی مولیان، فرمود تا آن سرای‌ها را دیگر بار عمارت کردند و هرچه هلاک و ضایع شده بود، بهتر از آن به حاصل (کردند). آن‌گاه امیر سدید (به سرای) بنشست‌. (هنوز) سال تمام نشده بود که چون شب سوری چنان‌که عادت قدیم است، آتشی عظیم افروختند‌. پاره آتش بجست و سقف سرای درگرفت و دیگرباره جمله سرای بسوخت و امیر سدید هم در شب به جوی مولیان رفت ...»(2)
چنان‌که دیده می‌شود، در سخن از آتش‌افروزی شب‌سوری گفته شده «عادت قدیم است‌.» دیگر اینکه گفته شده «شب‌سوری» بدون چهارشنبه‌. شک نیست که این آتش‌افروزی در پایان‌ سال، همان جشن چهارشنبه‌سوری کنونی است‌.
از اینکه این جشن در سه‌شنبه شب گرفته می‌شود، از اینروست که نزد ایرانیان، چنان‌که نزد بسیاری ازگروه معروف به هندواروپایی ، شب پیش از روز به شمار می‌رود‌ (3) ، بسا در اوستا گفته شده:  در هنگام سه شب یا در هنگام نه شب به جای سه روز و نه روز‌.
 

در بهرام نیایش در پاره 16 آمده:
«بشود که رمه‌ای از چهارپایان از آن تو شود و گروهی از مردان‌، بشود که از منش ورزیده برخوردار شوی، بشود شاد زندگی کنی به شبهایی که خواهی زیست‌.»
در فروردین یشت پاره 49 آمده: «فرورهای نیک توانای پاکان در هنگام (جشن گهنبار) همسپتمدم از آرامگاهان خود به سوی زمین فرود آیند و ده شب پی در پی از برای آگاهی یافتن از بازماندگان درین جا به سربرند‌.»
شنبه یا شنبد
به فال نیک و به روز مبارک شنبد                               نبید گیر و مده روزگار خویش به بد
منوچهری
یک واژه بابلی است به دستیاری تازیان به ایران رسیده است‌. آن‌چنان‌که در آغاز گفتم، نزد ایرانیان‌، ماه به چهار هفته بخش نمی‌شده‌. شباتو Shabbatu که در عربی، ثبت شده، روز پانزدهم (هرماه) و روز آسایش بود‌.(4)
اما سوری که به جای جشن به کار رفته، به این واژه چندین‌بار در اوستا برمی‌خوریم: سوئیریه Suriya و به معنی چاشت به کار رفته در پهلوی و فارسی به معنی مهمانی بزرگ گرفته شده:
در سور جهان شدم و لیکن                                        بس لاغر بازگشتم از سور
زین سور زمن بسی بتر رفت                                      اسکندر و اردشیر و شاپور
گر تو سوی سور می‌روی رو                              روزت خوش باد و سعی مشکور    ( ناصر خسرو )
سورنای، نایی است که در مهمانی و عروسی نوازند‌.
در پایان باید یادآور شد: در جشن چهارشنبه‌سوری از روی شعلة آتش جستن و ناسزایی چون سرخی تو از من و زردی من از تو گفتن از روزگارانی است که دیگر ایرانیان مانند نیاکان خود، آتش را نماینده فروغ ایزدی نمی‌دانستند‌، آن‌چنان‌که در آتش‌افروزی جشن سده که به گفته گروهی از پیشینیان، پرندگان و چارپایان را به قبر و نفت اندوده، آتش می‌زدند ، از روزگاران پس از اسلام است‌.(5)
1- المحاسن و الاضداد، مصر 1350، ص 277.
2- تاریخ بخارا به اهتمام مدرس رضوی، تهران، ص 32.
3- Ostiranische Kultur. Von with. Geiger, Erlangen, 1882, 2,3,315.
4-  نگاه کنید به جلد اول یشتها‌، ص79‌.
5- جشن سده ، نشریه انجمن ایرانشناسی ، تهران 1324‌، ص‌22‌.
برگرفته از:http://www.iranboom.ir/didehban/mirase-manavi/298-4shanbesori-pordavod.html